Minister Verburg heeft in een bericht in de Staatscourant laten weten dat de lijst met vissoorten waarop de Visserijwet 1963 van toepassing is, vanaf 1 juli 2010 uitgebreid wordt met drie vissoorten en zeven rivierkreeftsoorten.
De drie vissoorten betreffen bermpje, giebel en roofblei. Het plaatsen van deze soorten binnen de Visserijwet betekent dat deze soorten niet meer middels de Flora- en faunawet beschermd zijn. Op dit moment genieten bermpje en giebel een lichte bescherming (Tabel 2) van de Flora- en faunawet.
De minister geeft twee argumenten waarom deze beide soorten geen bescherming meer hoeven te genieten van de Flora- en faunawet:
1. de soorten staan niet meer op de rode lijst;
2. er wordt op dit moment onnodig rekening gehouden met deze soorten bij planologische ingrepen;
De roofblei wordt als exoot beschouwd en is derhalve niet beschermd.
Als ecologen kijken wij altijd kritisch naar dit soort wijzigingen.
Hoe algemeen zijn het bermpje en kleine modderkruiper eigenlijk?
De verspreiding van het bermpje breidt de laatste jaren uit. Het bermpje is redelijk algemeen in (licht) stromende wateren, dit geldt ook in andere delen van Europa.
Het feit dat een vis niet op de Rode Lijst staat betekent niet dat de soort niet beschermd hoeft te worden. Goede voorbeelden hiervoor bieden de grutto en de huismus waarvan niemand een aantal jaar terug dacht dat ze ooit in aantallen achteruit zouden gaan.
En andere soorten vis?
Wanneer we de redenering doortrekken naar andere vissoorten dient opgemerkt te worden dat andere vissoorten die op de Rode Lijst staan, zoals fint, kwabaal, serpeling, sneep en vlagzalm, middels de Flora- en faunawet beschermd moeten worden.
Voor de goede orde meldt de minister dat beekprik, bittervoorn, elrits, gestippelde alver, grote modderkruiper, houting en steur onder de Flora- en faunawet blijven vallen en dat geen voornemens bestaan dit regime aan te passen. De minister heeft wel het voornemen geuit ook rivierdonderpad, kleine modderkruiper en meerval van de lijst met beschermde soorten in de Flora- en faunawet af te halen.
Goed onderzoek en ecologische begeleiding!
Wij zijn van mening dat de bescherming zoals het bermpje dat van de Flora- en faunawet heeft niet leidt tot het onnodig verhinderen van planologische ingrepen. Door goed ecologisch onderzoek en ecologische begeleiding worden populaties in stand gehouden en kunnen vrijwel alle plannen doorgang vinden.
Giebel en roofblei heeft nooit in de Ff-wet gestaan.
Weer de huismus als voorbeeld, nog steeds het meest voorkomende vogeltje in onze tuin, als cultuurvolger in onnatuurlijk hoge populaties (voorheen een plaag waar een premie op stond) voorkomend, deze vogel actief beschermen is niet intelligent en betuttelend typisch Nederlands.
Giebel was zeker wel beschermd. Alle vissen die van Nature in Nl voorkomen niet onder de visserijwet vallen zijn in Nederland beschermd (FFwet art 4 lid 1 sub d: alle van nature in Nederland voorkomende soorten vissen, met uitzondering van de soorten waarop de Visserijwet 1963 van toepassing is). Dat de Giebel niet op de beroemde “tabellen 1-2-3″ van LNV voorkomt, doet daar niets aan af. Aan die tabellen (o.m. gepubliceerd in de brochure “Buiten aan het werk”) kunnen geen rechten worden ontleend. Zo zijn er ook een aantal zoutwater-vissen beschermd die niet in de tabellen genoemd worden.
De minister slaat met dit besluit de plank volledig mis. De aangegeven redenen zijn dat de soort thans niet bedreigd is en dat de regeldruk (ontheffingsaanvraag) wordt verkleind. Dit laatste is echter niet hard te maken zoals het artikel in de Staatscourant zelf al aangeeft. Voor soorten van tabel 2 wordt de regeldruk juist verlaagd door het toestaan van gedragscodes, zodat de ontheffingsaanvragen voor 2009 deels overbodig zullen zijn geweest.
Het eerste argument (de soort staat niet op de rode lijst) getuigt van willekeur en kan een vreemd precedent scheppen. Met deze reden zouden allerlei thans niet bedreigde soorten zoals das, eekhoorn, dwergvleerrmuis, kleine modderkruiper etc. ook uit de flora- en faunawet geschrapt kunnen worden. Deze soorten zijn juist beschermenswaardig omdat ze door hun leefwijze gevoelig zijn voor ruimtelijke ingrepen en grootschalige beheermaatregelen. Bij het bermpje omdat de soort redelijk honkvast is en bij gevaar in ‘n schuilplaats kruipt in plaats van weg te zwemmen.
M’n belangrijkste vraag is waarom de communicatie rondom dit besluit zo mager is? In de persberichten en op de site van LNV is vrijwel niets te vinden, evenals op de site van ravon. En hoe en wanneer worden we op de hoogte gehouden van de status van andere vissoorten?
Ja, communicatie hierover vanuit LNV is zeer slecht!
Uiteraard kunnen wij niet in de agenda van LNV (en RAVON) kijken om hier een goed antwoord op te geven.
Overigens zijn wij erg nieuwsgierig hoe LNV omgaat met het implementeren van de drie wetten (Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet en Boswet) tot een Natuurwet.